Umowa sprzedaży nieruchomości - co powinna zawierać? - Atrium
X

Umowa sprzedaży nieruchomości - co powinna zawierać?

Poradnik na 2025 rok

Artykuł zaktualizowano: 19.11.2025

Podczas sprzedaży nieruchomości, lokalu czy działki zawsze obowiązuje nas podpisanie umowy kupna - sprzedaży. Bardzo ważne jest, aby dopilnować, by była ona zgodna z przepisami i zawierała wszystkie konieczne dane i informacje. Nie należy zapominać o zawarciu w niej informacji dotyczących sporów. Zatem, co powinien zawierać akt sprzedaży w 2025 roku?

Czym jest umowa sprzedaży nieruchomości i kiedy musi być zawarta w formie aktu notarialnego?

Umowa przeniesienia własności nieruchomości to dokument, który pozwala właścicielowi lokalu przekazać własność kupującemu za określoną cenę. W 2025 r. taka formalność musi być zawarta w formie aktu notarialnego, aby była skuteczna i umożliwiła poprawne przeniesienie własności. W przypadku, gdy umowa zostaje zawarta poza formą aktu, dokument może być unieważniony.

Ekspert Kamila Kasperkowiak

Chcesz sprzedać nieruchomość?

Zleć wycenę i formalności naszemu zespołowi - odpowiemy w 24h.

Otrzymaj wycenę

Czy umowa przedwstępna jest obowiązkowa?

Bardzo często podczas sprzedaży posiadłości lub gruntu zawiera się z drugą stroną umowę przedwstępną. Zobowiązuje ona obie strony do dotrzymania warunków transakcji, a dodatkowo stanowi ona zabezpieczenie finansowe przed wycofaniem się jednej ze stron. Można zawrzeć ją w formie cywilnoprawnej lub w formie aktu notarialnego, natomiast nie jest ona obowiązkowa.

Więcej na ten temat: Umowa cywilnoprawna czy notarialna - która jest korzystniejsza?

Czym różni się umowa przedwstępna od umowy sprzedaży?

Kategoria

Umowa przedwstępna

Umowa sprzedaży 

Cel zawarcia

Zobowiązuje strony do zawarcia umowy sprzedaży w przyszłości

Finalizuje transakcję i przenosi własność

Forma

Dowolna, może być pisemna lub notarialna

Wymogiem ustawowym jest forma aktu notarialnego

Skutek prawny

Nie przenosi własności

Przenosi własność na kupującego

Ważność transakcji

Przygotowuje warunki transakcji, ale jej nie kończy

Jest ostateczna i zamyka proces sprzedaży

Zabezpieczenia

Najczęściej zadatek lub zaliczka

Możliwość wpisów do księgi wieczystej oraz dokładne regulacje prawne

Konsekwencje niedotrzymania

Utrata zadatku lub obowiązek zwrotu zadatku w podwójnej wysokości

Odpowiedzialność wynikająca z prawa cywilnego, możliwe cofnięcie tylko w wyjątkowych przypadkach

Wykonalność sądowa

Tylko umowa przedwstępna zawarta u notariusza pozwala dochodzić w sądzie zawarcia właściwej umowy

Jest już umową przyrzeczoną, która nie wymaga dalszych kroków

Kiedy się ją stosuje?

Gdy strony potrzebują czasu na m.in. załatwienie formalności lub wzięcie kredytu

Gdy wszystkie warunki są spełnione i strony chcą sfinalizować sprzedaż

Koszty

Zwykle niższe, notarialna wersja część kosztów jak przy akcie

Wyższe, obejmuje taksę notarialną, PCC lub VAT oraz opłaty sądowe

Przekazanie nieruchomości

Nie następuje na jej podstawie

Może nastąpić od razu lub w terminie wskazanym w akcie

Jakie dokumenty są potrzebne do podpisania umowy transakcyjnej?

Jako zbywcy nieruchomości, podczas sprzedaży musimy zawrzeć z nabywcą akt kupna-sprzedaży w formie notarialnej. Jest to wymagany dokument, jeśli chcemy doprowadzić całą transakcję do końca zgodnie z prawem. W takiej sytuacji powinniśmy wiedzieć, że jeśli chcemy, aby sprzedaż przebiegła bezproblemowo i w szybkim tempie, powinniśmy wcześniej przygotować wszystkie niezbędne dokumenty. Ważne jest, by podczas ich kompletowania, wziąć pod uwagę, jakie mieszkanie chcemy sprzedać, własnościowe czy spółdzielcze. Obecnie, zanim notariusz przygotuje umowę dotyczącą sprzedaży, musimy przekazać mu takie dokumenty jak:

Dokumenty do sprzedaży lokalu własnościowego:

  • Dowód osobisty lub paszport
  • Odpis z księgi wieczystej
  • Akt notarialny świadczący o tym, że nieruchomość, którą chcemy sprzedać jest naszą własnością
  • Zaświadczenie informujące o braku zameldowanych osób pod adresem nieruchomości
  • Zaświadczenie o niezaleganiu z opłatami czynszowymi
  • Zaświadczenie dotyczące obszaru rewitalizacji
  • Zaświadczenie o opłaceniu lub nieopłaceniu podatku, jeśli nieruchomość otrzymaliśmy w spadku lub jako darowiznę
  • Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku
  • Zaświadczenie banku o stanie zadłużenia bądź hipoteki i warunkach jej wykreślenia.

Dokumenty do sprzedaży lokalu własnościowego - spółdzielczego:

  • Zaświadczenie ze spółdzielni dotyczące prawa do lokalu
  • Odpis księgi wieczystej
  • Zaświadczenie o braku zaległości w opłatach należy wziąć je ze spółdzielni
  • Zaświadczenie o zameldowaniu

Dokumenty do sprzedaży gruntu:

  • Odpis z księgi wieczystej działki
  • Akt notarialny lub inny dokument świadczący o tym, że grunt jest naszą własnością
  • Wypis z rejestru gruntów oraz wyrys z mapy ewidencyjnej
  • Zaświadczenie dotyczące planu zagospodarowania przestrzennego
  • Zaświadczenie o niezaleganiu z podatkiem od nieruchomości dla działki

Pamiętaj

Notariusz może zażądać dodatkowych dokumentów w zależności od statusu nieruchomości, dlatego bardzo ważne jest by dostarczyć mu je w możliwie jak najkrótszym czasie.

Co powinna zawierać umowa sprzedaży gruntu lub nieruchomości?

Mimo że umowę zbycia majątku nieruchomego przygotowuje w naszym imieniu notariusz, powinniśmy zwrócić uwagę, czy zawiera ona wszystkie niezbędne dane i informacje. Ważne jest by wszystkie z poniżej wymienionych informacji znalazły się w umowie, w innym przypadku może ona okazać się nieważna. Zgodnie z aktualnym stanem prawnym na 2025 r., w dokumencie sprzedaży nieruchomości powinny znaleźć się następujące kluczowe elementy:

  • dane osobowe obu stron transakcji, takie jak: imiona i nazwiska, pesele, adresy, daty urodzeń oraz NIP, jeśli jedna ze stron kupuje lub sprzedaje nieruchomość lub grunt
  • dokładny opis nieruchomości lub gruntu: adres, powierzchnia, numer księgi wieczystej, oznaczenia z ewidencji gruntów, rodzaj nieruchomości oraz jej stan prawny
  • cena nieruchomości lub gruntu, które sprzedajemy
  • sposób, forma i termin zapłaty
  • warunki przeniesienia prawa własności, w którym własność przechodzi na kupującego
  • postanowienia dotyczące obciążeń nieruchomości, w tym hipoteki, służebności, roszczenia oraz zasady ich spłaty
  • pouczenia o obowiązkach podatkowych, w tym dotyczących podatku od nieruchomości, podatku dochodowego od sprzedaży i podatku od czynności cywilnoprawnych
  • termin, w którym wydamy nieruchomość nabywcy
  • data i miejsce podpisania umowy
  • podpisy obu stron oraz podpis notariusza sporządzającego akt

Warto wiedzieć

Przed podpisaniem umowy warto zweryfikować stan prawny nieruchomości w księdze wieczystej. Możesz sprawdzić stan prawny nieruchomości na stronie rządowej.

Formalna umowa sprzedaży nieruchomości - koszty

To, kto poniesie koszty notariusza, zależy od wcześniejszych ustaleń obu stron transakcji, najczęściej jest to nabywca, jednak, jeśli chcemy, możemy podzielić się tym wydatkiem po połowie. Ile wynoszą koszty notarialne? Zazwyczaj im wyższa jest wartość nieruchomości, tym opłata notarialna również wzrasta. Nie oznacza to jednak, że może on ustalić sobie stawkę całkowicie sam. 

Najważniejsze koszty przy procesie sprzedaży nieruchomości to:

Taksa notarialna

jej maksymalna wysokość określona jest w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości i zależy od wartości nieruchomości. Przykład: jeżeli wartość mieści się w przedziale od 60 tys. do 1 mln zł, taksa wynosi 1100 zł + 0,4% nadwyżki ponad 60 tys. zł.

Opłaty sądowe/administracyjne

  • wpis do księgi wieczystej, który wynosi 200 zł,
  • ustanowienie lub wykreślenie hipoteki, dla których opłaty są naliczane zgodnie z ustawą o kosztach sądowych.

Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC)

w przypadku rynku wtórnego wynosi 2% wartości nieruchomości. Na rynku pierwotnym zamiast PCC płaci się VAT, który wliczony jest w cenę zakupu.

Dowiedz się więcej: Podatek od czynności cywilnoprawnych (formularz podatkowy PCC-3)

Inne koszty dodatkowe, takie jak:

  • odpis aktu notarialnego to koszt ok. 10 zł za stronę,
  • opłaty za potrzebne zaświadczenia, wypisy, dokumenty,
  • koszty czynności związanych z wykreśleniem hipoteki.

Warto przed podpisaniem aktu poprosić kancelarię notarialną o dokładną indywidualną wycenę, ponieważ wysokość kosztów może się różnić w zależności od konkretnej transakcji, lokalizacji oraz wartości nieruchomości. 

Przeczytaj również: Sprzedaż mieszkania – jakie opłaty poniesiemy?

Zawarcie umowy sprzedaży posiadłości lub gruntu - krok po kroku

Umowa sprzedaży posiadłości gruntu

Aby cała transakcja sprzedaży lokalu lub gruntu przebiegła szybko, bezpiecznie i zgodnie z prawem, powinniśmy wiedzieć, w jaki sposób ona przebiega. W 2025 r. najczęściej podejmuje się następujące kroki:

  1. Przygotowanie dokumentów przez sprzedającego i wstępna weryfikacja prawna obiektu, w tym sprawdzenie księgi wieczystej i możliwych obciążeń.
  2. Podpisanie umowy przedwstępnej. Nie jest ona obowiązkowa, ale bywa użyteczna np. przy oczekiwaniu na kredyt.
  3. Ustalenie terminu aktu notarialnego oraz dostarczenie obu stronom projekt aktu. Notariusz weryfikuje dokumenty, a strony potwierdzają swoje dane.
  4. Spotkanie u notariusza w celu podpisania aktu, notariusz odczytuje jego treść, a następnie dochodzi do uiszczenia opłat oraz przekazania lokalu mieszkalnego (jeśli tak wcześniej ustalono).
  5. Przeniesienie własności następuje w momencie zawarcia aktu i przekazania posesji, dzięki temu kupujący staje się nowym właścicielem.
  6. Zgłoszenie nabycia nieruchomości w odpowiednim urzędzie (np. urząd gminy) oraz wpis do księgi wieczystej.

Dla Ciebie: Umowa kupna-sprzedaży mieszkania - najważniejsze informacje

Czy można odstąpić od podpisanej umowy sprzedaży nieruchomości? - odpowiedź naszego eksperta

Ekspert radzi

Po podpisaniu umowy dotyczącej sprzedaży lokalu można odstąpić od niej tylko w określonych sytuacjach i przy spełnieniu warunków przewidzianych w umowie lub przepisach prawa. Po zawarciu aktu notarialnego przenoszącego własność strony mogą cofnąć transakcję jedynie w wyjątkowych przypadkach, takich jak błąd, przymus lub oszustwo. W sytuacji, gdy została zawarta tylko umowa przedwstępna, jedna ze stron byłaby zobowiązana do dwukrotnego zwrotu zaliczki drugiej stronie albo straciłaby zadatek.

Ekspert Michał Olejarski

Michał Olejarski, ekspert ds. nieruchomości

Jak prawidłowo przekazać nieruchomość po podpisaniu aktu notarialnego?

Po podpisaniu aktu notarialnego należy sporządzić protokół zdawczo-odbiorczy lokalu, który wskazuje stan terenu, liczniki mediów, stan techniczny posiadłości oraz datę przekazania lokalu. Następnie powinno nastąpić przekazanie kluczy nowemu nabywcy, a także powinno przedstawić się mu instrukcje obsługi instalacji, gwarancje oraz protokoły remontowe. 

Kolejnym elementem jest zawiadomienie dostawców mediów oraz spółdzielni mieszkaniowej o zmianie właściciela. Ostatecznie trzeba zweryfikować, czy został zgłoszony nowy właściciel do urzędu gminy w celu naliczenia podatku od nieruchomości.

Dowiedz się co powinien zawierać protokół zdawczo-odbiorczy przy sprzedaży mieszkania.

Jakie ryzyka wiążą się z zakupem nieruchomości bez księgi wieczystej?

Zakup nieruchomości lokalowej bez założonej księgi wieczystej może wiązać się z ryzykiem takim jak niepewność co do rzeczywistego właściciela, możliwość istnienia obciążeń np. służebność, hipoteka, oraz większe prawdopodobieństwo późniejszych roszczeń lub komplikacji sądowo-administracyjnych. 

Od 2025 r. notariusz ma obowiązek sprawdzenia obciążeń nieruchomości, dlatego w przypadku braku kompletnych dokumentów proces zbycia posiadłości może zostać opóźniony albo może dojść do odmowy sporządzenia aktu notarialnego.

Podsumowanie - umowa sprzedaży

Zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości w 2025 r. wymaga szczegółowego przygotowania zarówno pod kątem dokumentów, jak i zadbania o pełne bezpieczeństwo prawne transakcji. Obowiązek sporządzenia aktu notarialnego, konieczność posiadania świadectwa charakterystyki energetycznej, wzmożona weryfikacja stanu prawnego nieruchomości oraz zmiany w przepisach podatkowych powodują, że cały proces powinien być dobrze zaplanowany. Starannie przygotowana umowa sprzedaży z właściwym zabezpieczeniem finansowym chroni interesy obu stron i minimalizuje ryzyko błędów prawnych oraz sporów.

Sprzedawcom, którym zależy na szybkiej sprzedaży terenu i którzy chcą uniknąć kosztów pośrednictwa, poleca się skorzystanie z usług skupu nieruchomości. W Atrium zapewniamy profesjonalną pomoc na każdym etapie transakcji sprzedaży lokalu oraz przy kompletowaniu wszystkich formalności, tak aby cały proces przebiegł płynnie i bezproblemowo. Zapraszamy do kontaktu!

Zawarcie umowy kupna-sprzedaży

FAQ: Umowa sprzedaży nieruchomości

Nna rynku wtórnym podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC w wysokości 2%) płaci kupujący. W przypadku, gdy sprzedający sprzedaje nieruchomość przed upływem 5 lat od jej nabycia i nie korzysta z ulgi mieszkaniowej, może obowiązywać go zapłata podatku dochodowego. Na rynku pierwotnym PCC nie występuje, ponieważ w cenę posiadłości wliczony jest VAT, który rozlicza deweloper.
Można wtedy skorzystać z zabezpieczeń zapisanych w umowie, takich jak zatrzymanie zadatku, naliczenie odsetek za opóźnienie lub odstąpienie od umowy przedwstępnej w przypadku braku reakcji kupującego.
Można, ale nie jest to zalecane. Umowa musi spełniać konkretne wymogi prawa i zawierać szczegółowe informacje dotyczące obiektu. Nieprawidłowo przygotowana treść może skutkować unieważnieniem transakcji lub problemami w przyszłości, dlatego warto skorzystać z projektu przygotowanego przez notariusza, aby bezpiecznie przeprowadzić transakcję sprzedaży.
W księdze wieczystej w dziale III i IV znajdziesz informacje o służebnościach, ograniczeniach i hipotekach. Warto również poprosić sprzedającego o zaświadczenia o braku zaległości czynszowych, podatkowych i za media, tytuł własności oraz potwierdzenie spłat kredytu, jeśli posiadłość była obciążona hipoteką.
Tak, możliwe jest podpisanie umowy przez pełnomocnika, ale nie może być ona podpisana w pełni zdalnie, ponieważ przepisy wymagają formy aktu notarialnego, której nie da się wykonać wyłącznie elektronicznie. W przypadku gdy ktoś przebywa poza Polską, możliwe jest udzielenie pełnomocnictwa u notariusza za granicą lub w polskim konsulacie.

Cenimy prywatność użytkowników

Wykorzystujemy pliki cookie do personalizacji treści i reklam, oferowania funkcji społecznościowych oraz analizy ruchu na stronie. Udostępniamy informacje o korzystaniu z witryny naszym partnerom społecznościowym, reklamowym i analitycznym, którzy mogą łączyć te dane z innymi informacjami o Tobie. Więcej informacji można znaleźć na podstronie Polityka cookies oraz ​polityka prywatności google.