Umowa sprzedaży nieruchomości - co powinna zawierać?
Poradnik na 2025 rok
Artykuł zaktualizowano: 19.11.2025
Podczas sprzedaży nieruchomości, lokalu czy działki zawsze obowiązuje nas podpisanie umowy kupna - sprzedaży. Bardzo ważne jest, aby dopilnować, by była ona zgodna z przepisami i zawierała wszystkie konieczne dane i informacje. Nie należy zapominać o zawarciu w niej informacji dotyczących sporów. Zatem, co powinien zawierać akt sprzedaży w 2025 roku?
Czym jest umowa sprzedaży nieruchomości i kiedy musi być zawarta w formie aktu notarialnego?
Umowa przeniesienia własności nieruchomości to dokument, który pozwala właścicielowi lokalu przekazać własność kupującemu za określoną cenę. W 2025 r. taka formalność musi być zawarta w formie aktu notarialnego, aby była skuteczna i umożliwiła poprawne przeniesienie własności. W przypadku, gdy umowa zostaje zawarta poza formą aktu, dokument może być unieważniony.
Chcesz sprzedać nieruchomość?
Zleć wycenę i formalności naszemu zespołowi - odpowiemy w 24h.
Bardzo często podczas sprzedaży posiadłości lub gruntu zawiera się z drugą stroną umowę przedwstępną. Zobowiązuje ona obie strony do dotrzymania warunków transakcji, a dodatkowo stanowi ona zabezpieczenie finansowe przed wycofaniem się jednej ze stron. Można zawrzeć ją w formie cywilnoprawnej lub w formie aktu notarialnego, natomiast nie jest ona obowiązkowa.
Czym różni się umowa przedwstępna od umowy sprzedaży?
Kategoria
Umowa przedwstępna
Umowa sprzedaży
Cel zawarcia
Zobowiązuje strony do zawarcia umowy sprzedaży w przyszłości
Finalizuje transakcję i przenosi własność
Forma
Dowolna, może być pisemna lub notarialna
Wymogiem ustawowym jest forma aktu notarialnego
Skutek prawny
Nie przenosi własności
Przenosi własność na kupującego
Ważność transakcji
Przygotowuje warunki transakcji, ale jej nie kończy
Jest ostateczna i zamyka proces sprzedaży
Zabezpieczenia
Najczęściej zadatek lub zaliczka
Możliwość wpisów do księgi wieczystej oraz dokładne regulacje prawne
Konsekwencje niedotrzymania
Utrata zadatku lub obowiązek zwrotu zadatku w podwójnej wysokości
Odpowiedzialność wynikająca z prawa cywilnego, możliwe cofnięcie tylko w wyjątkowych przypadkach
Wykonalność sądowa
Tylko umowa przedwstępna zawarta u notariusza pozwala dochodzić w sądzie zawarcia właściwej umowy
Jest już umową przyrzeczoną, która nie wymaga dalszych kroków
Kiedy się ją stosuje?
Gdy strony potrzebują czasu na m.in. załatwienie formalności lub wzięcie kredytu
Gdy wszystkie warunki są spełnione i strony chcą sfinalizować sprzedaż
Koszty
Zwykle niższe, notarialna wersja część kosztów jak przy akcie
Wyższe, obejmuje taksę notarialną, PCC lub VAT oraz opłaty sądowe
Przekazanie nieruchomości
Nie następuje na jej podstawie
Może nastąpić od razu lub w terminie wskazanym w akcie
Jakie dokumenty są potrzebne do podpisania umowy transakcyjnej?
Jako zbywcy nieruchomości, podczas sprzedaży musimy zawrzeć z nabywcą akt kupna-sprzedaży w formie notarialnej. Jest to wymagany dokument, jeśli chcemy doprowadzić całą transakcję do końca zgodnie z prawem. W takiej sytuacji powinniśmy wiedzieć, że jeśli chcemy, aby sprzedaż przebiegła bezproblemowo i w szybkim tempie, powinniśmy wcześniejprzygotować wszystkie niezbędne dokumenty. Ważne jest, by podczas ich kompletowania, wziąć pod uwagę, jakie mieszkanie chcemy sprzedać, własnościowe czy spółdzielcze. Obecnie, zanim notariusz przygotuje umowę dotyczącą sprzedaży, musimy przekazać mu takie dokumenty jak:
Dokumenty do sprzedaży lokalu własnościowego:
Dowód osobisty lub paszport
Odpis z księgi wieczystej
Akt notarialny świadczący o tym, że nieruchomość, którą chcemy sprzedać jest naszą własnością
Zaświadczenie informujące o braku zameldowanych osób pod adresem nieruchomości
Zaświadczenie o niezaleganiu z opłatami czynszowymi
Zaświadczenie dotyczące obszaru rewitalizacji
Zaświadczenie o opłaceniu lub nieopłaceniu podatku, jeśli nieruchomość otrzymaliśmy w spadku lub jako darowiznę
Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku
Zaświadczenie banku o stanie zadłużenia bądź hipoteki i warunkach jej wykreślenia.
Dokumenty do sprzedaży lokalu własnościowego - spółdzielczego:
Zaświadczenie ze spółdzielni dotyczące prawa do lokalu
Odpis księgi wieczystej
Zaświadczenie o braku zaległości w opłatach należy wziąć je ze spółdzielni
Zaświadczenie o zameldowaniu
Dokumenty do sprzedaży gruntu:
Odpis z księgi wieczystej działki
Akt notarialny lub inny dokument świadczący o tym, że grunt jest naszą własnością
Wypis z rejestru gruntów oraz wyrys z mapy ewidencyjnej
Zaświadczenie dotyczące planu zagospodarowania przestrzennego
Zaświadczenie o niezaleganiu z podatkiem od nieruchomości dla działki
Pamiętaj
Notariusz może zażądać dodatkowych dokumentów w zależności od statusu nieruchomości, dlatego bardzo ważne jest by dostarczyć mu je w możliwie jak najkrótszym czasie.
Co powinna zawierać umowa sprzedaży gruntu lub nieruchomości?
Mimo że umowę zbycia majątku nieruchomego przygotowuje w naszym imieniu notariusz, powinniśmy zwrócić uwagę, czy zawiera ona wszystkie niezbędne dane i informacje. Ważne jest by wszystkie z poniżej wymienionych informacji znalazły się w umowie, w innym przypadku może ona okazać się nieważna. Zgodnie z aktualnym stanem prawnym na 2025 r., w dokumencie sprzedaży nieruchomości powinny znaleźć się następujące kluczowe elementy:
dane osobowe obu stron transakcji, takie jak: imiona i nazwiska, pesele, adresy, daty urodzeń oraz NIP, jeśli jedna ze stron kupuje lub sprzedaje nieruchomość lub grunt
dokładny opis nieruchomości lub gruntu: adres, powierzchnia, numer księgi wieczystej, oznaczenia z ewidencji gruntów, rodzaj nieruchomości oraz jej stan prawny
cena nieruchomości lub gruntu, które sprzedajemy
sposób, forma i termin zapłaty
warunki przeniesienia prawa własności, w którym własność przechodzi na kupującego
postanowienia dotyczące obciążeń nieruchomości, w tym hipoteki, służebności, roszczenia oraz zasady ich spłaty
pouczenia o obowiązkach podatkowych, w tym dotyczących podatku od nieruchomości, podatku dochodowego od sprzedaży i podatku od czynności cywilnoprawnych
termin, w którym wydamy nieruchomość nabywcy
data i miejsce podpisania umowy
podpisy obu stron oraz podpis notariusza sporządzającego akt
To, kto poniesie koszty notariusza, zależy od wcześniejszych ustaleń obu stron transakcji, najczęściej jest to nabywca, jednak, jeśli chcemy, możemy podzielić się tym wydatkiem po połowie. Ile wynoszą koszty notarialne? Zazwyczaj im wyższa jest wartość nieruchomości, tym opłata notarialna również wzrasta. Nie oznacza to jednak, że może on ustalić sobie stawkę całkowicie sam.
Najważniejsze koszty przy procesie sprzedaży nieruchomości to:
Taksa notarialna
jej maksymalna wysokość określona jest w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości i zależy od wartości nieruchomości. Przykład: jeżeli wartość mieści się w przedziale od 60 tys. do 1 mln zł, taksa wynosi 1100 zł + 0,4% nadwyżki ponad 60 tys. zł.
Opłaty sądowe/administracyjne
wpis do księgi wieczystej, który wynosi 200 zł,
ustanowienie lub wykreślenie hipoteki, dla których opłaty są naliczane zgodnie z ustawą o kosztach sądowych.
Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC)
w przypadku rynku wtórnego wynosi 2% wartości nieruchomości. Na rynku pierwotnym zamiast PCC płaci się VAT, który wliczony jest w cenę zakupu.
odpis aktu notarialnego to koszt ok. 10 zł za stronę,
opłaty za potrzebne zaświadczenia, wypisy, dokumenty,
koszty czynności związanych z wykreśleniem hipoteki.
Warto przed podpisaniem aktu poprosić kancelarię notarialną o dokładną indywidualną wycenę, ponieważ wysokość kosztów może się różnić w zależności od konkretnej transakcji, lokalizacji oraz wartości nieruchomości.
Zawarcie umowy sprzedaży posiadłości lub gruntu - krok po kroku
Aby cała transakcja sprzedaży lokalu lub gruntu przebiegła szybko, bezpiecznie i zgodnie z prawem, powinniśmy wiedzieć, w jaki sposób ona przebiega. W 2025 r. najczęściej podejmuje się następujące kroki:
Przygotowanie dokumentów przez sprzedającego i wstępna weryfikacja prawna obiektu, w tym sprawdzenie księgi wieczystej i możliwych obciążeń.
Podpisanie umowy przedwstępnej. Nie jest ona obowiązkowa, ale bywa użyteczna np. przy oczekiwaniu na kredyt.
Ustalenie terminu aktu notarialnego oraz dostarczenie obu stronom projekt aktu. Notariusz weryfikuje dokumenty, a strony potwierdzają swoje dane.
Spotkanie u notariusza w celu podpisania aktu, notariusz odczytuje jego treść, a następnie dochodzi do uiszczenia opłat oraz przekazania lokalu mieszkalnego (jeśli tak wcześniej ustalono).
Przeniesienie własności następuje w momencie zawarcia aktu i przekazania posesji, dzięki temu kupujący staje się nowym właścicielem.
Zgłoszenie nabycia nieruchomości w odpowiednim urzędzie (np. urząd gminy) oraz wpis do księgi wieczystej.
Czy można odstąpić od podpisanej umowy sprzedaży nieruchomości? - odpowiedź naszego eksperta
Ekspert radzi
Po podpisaniu umowy dotyczącej sprzedaży lokalu można odstąpić od niej tylko w określonych sytuacjach i przy spełnieniu warunków przewidzianych w umowie lub przepisach prawa. Po zawarciu aktu notarialnego przenoszącego własność strony mogą cofnąć transakcję jedynie w wyjątkowych przypadkach, takich jak błąd, przymus lub oszustwo. W sytuacji, gdy została zawarta tylko umowa przedwstępna, jedna ze stron byłaby zobowiązana do dwukrotnego zwrotu zaliczki drugiej stronie albo straciłaby zadatek.
Michał Olejarski, ekspert ds. nieruchomości
Jak prawidłowo przekazać nieruchomość po podpisaniu aktu notarialnego?
Po podpisaniu aktu notarialnego należy sporządzić protokół zdawczo-odbiorczy lokalu, który wskazuje stan terenu, liczniki mediów, stan techniczny posiadłości oraz datę przekazania lokalu. Następnie powinno nastąpić przekazanie kluczy nowemu nabywcy, a także powinno przedstawić się mu instrukcje obsługi instalacji, gwarancje oraz protokoły remontowe.
Kolejnym elementem jest zawiadomienie dostawców mediów oraz spółdzielni mieszkaniowej o zmianie właściciela. Ostatecznie trzeba zweryfikować, czy został zgłoszony nowy właściciel do urzędu gminy w celu naliczenia podatku od nieruchomości.
Jakie ryzyka wiążą się z zakupem nieruchomości bez księgi wieczystej?
Zakup nieruchomości lokalowej bez założonej księgi wieczystej może wiązać się z ryzykiem takim jak niepewność co do rzeczywistego właściciela, możliwość istnienia obciążeń np. służebność, hipoteka, oraz większe prawdopodobieństwo późniejszych roszczeń lub komplikacji sądowo-administracyjnych.
Od 2025 r. notariusz ma obowiązek sprawdzenia obciążeń nieruchomości, dlatego w przypadku braku kompletnych dokumentów proces zbycia posiadłości może zostać opóźniony albo może dojść do odmowy sporządzenia aktu notarialnego.
Podsumowanie - umowa sprzedaży
Zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości w 2025 r. wymaga szczegółowego przygotowania zarówno pod kątem dokumentów, jak i zadbania o pełne bezpieczeństwo prawne transakcji. Obowiązek sporządzenia aktu notarialnego, konieczność posiadania świadectwa charakterystyki energetycznej, wzmożona weryfikacja stanu prawnego nieruchomości oraz zmiany w przepisach podatkowych powodują, że cały proces powinien być dobrze zaplanowany. Starannie przygotowana umowa sprzedaży z właściwym zabezpieczeniem finansowym chroni interesy obu stron i minimalizuje ryzyko błędów prawnych oraz sporów.
Sprzedawcom, którym zależy na szybkiej sprzedaży terenu i którzy chcą uniknąć kosztów pośrednictwa, poleca się skorzystanie z usług skupu nieruchomości. W Atrium zapewniamy profesjonalną pomoc na każdym etapie transakcji sprzedaży lokalu oraz przy kompletowaniu wszystkich formalności, tak aby cały proces przebiegł płynnie i bezproblemowo. Zapraszamy do kontaktu!
FAQ: Umowa sprzedaży nieruchomości
Nna rynku wtórnym podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC w wysokości 2%) płaci kupujący. W przypadku, gdy sprzedający sprzedaje nieruchomość przed upływem 5 lat od jej nabycia i nie korzysta z ulgi mieszkaniowej, może obowiązywać go zapłata podatku dochodowego. Na rynku pierwotnym PCC nie występuje, ponieważ w cenę posiadłości wliczony jest VAT, który rozlicza deweloper.
Można wtedy skorzystać z zabezpieczeń zapisanych w umowie, takich jak zatrzymanie zadatku, naliczenie odsetek za opóźnienie lub odstąpienie od umowy przedwstępnej w przypadku braku reakcji kupującego.
Można, ale nie jest to zalecane. Umowa musi spełniać konkretne wymogi prawa i zawierać szczegółowe informacje dotyczące obiektu. Nieprawidłowo przygotowana treść może skutkować unieważnieniem transakcji lub problemami w przyszłości, dlatego warto skorzystać z projektu przygotowanego przez notariusza, aby bezpiecznie przeprowadzić transakcję sprzedaży.
W księdze wieczystej w dziale III i IV znajdziesz informacje o służebnościach, ograniczeniach i hipotekach. Warto również poprosić sprzedającego o zaświadczenia o braku zaległości czynszowych, podatkowych i za media, tytuł własności oraz potwierdzenie spłat kredytu, jeśli posiadłość była obciążona hipoteką.
Tak, możliwe jest podpisanie umowy przez pełnomocnika, ale nie może być ona podpisana w pełni zdalnie, ponieważ przepisy wymagają formy aktu notarialnego, której nie da się wykonać wyłącznie elektronicznie. W przypadku gdy ktoś przebywa poza Polską, możliwe jest udzielenie pełnomocnictwa u notariusza za granicą lub w polskim konsulacie.
autor artykułu
Radosław Zacha
Radosław Zacha – od lat zajmuje się rozwiązywaniem spraw problematycznych nieruchomości. W Atrium Nieruchomości ma na swoim koncie kilkanaście tysięcy zgłoszeń, dzięki czemu doskonale zna realia rynku i potrafi skutecznie doradzać osobom stojącym przed trudnymi decyzjami dotyczącymi sprzedaży czy wyceny mieszkań oraz domów.
Bezpłatna wycena
Wypełnij formularz, a otrzymasz gotową wycenę nieruchomości.
Pomożemy w wycenie mieszkań i nieruchomości w całej Polsce
Wykorzystujemy pliki cookie do personalizacji treści i reklam, oferowania funkcji społecznościowych oraz analizy ruchu na stronie. Udostępniamy informacje o korzystaniu z witryny naszym partnerom społecznościowym, reklamowym i analitycznym, którzy mogą łączyć te dane z innymi informacjami o Tobie. Więcej informacji można znaleźć na podstronie Polityka cookies oraz polityka prywatności google.
x
Wiadomość wysłana pomyślnie. Dziękujemy za Kontakt!
x
Komentarz został dodany pomyślnie! Zostanie wyświetlony po zweryfikowaniu.
x
Odpowiedź została dodana pomyślnie! Zostanie wyświetlony po zweryfikowaniu.